Over het nieuwe werken

De lusten en lasten van Het Nieuwe Werken

Door: Wim Pullen

In de Week van Het Nieuwe Werken zijn diverse onderzoeken verschenen over de effecten van dit fenomeen. De media-aandacht leidt tot stevige retoriek bij de het onder de aandacht brengen van Het Nieuwe Werken, maar duidelijkheid ontbreekt.

Vooral door tegengestelde onderzoeksresultaten krijgt HNW het karakter van een hype. Als Het Nieuwe Werken echt belangrijker is dan dat het lijkt omdat organisaties bijvoorbeeld veel geld besparen, aantrekkelijker zijn op de arbeidsmarkt of dat hun medewerkers er gelukkiger door worden, dan verdient het beter onderzoek en op zijn minst genuanceerder opschriften.

Onderzoeksresultaten
In opdracht van de ministeries van OCW en VWS kwam TNS NIPO met het onderzoek 'Nederland is klaar voor Het Nieuwe Werken'. OCW maakt op haar website als volgt melding van het onderzoek: flexibel werken maakt gelukkig (kop), want leidt tot minder stress, minder files, hogere arbeidsparticipatie en minder beroep op kinderopvang. Liefst 85 procent van de respondenten vindt het een goede zaak als mensen de mogelijkheid krijgen om flexibel te werken.

Rotterdam School of Management deed onderzoek bij een lokaal kantoor van een grote softwareproducent. Dit wijst uit dat HNW leidt tot tevredenheid bij kenniswerkers, een betere balans tussen werk en privé, een hogere productiviteit en meer bewuste aandacht voor het milieu door het terugdringen van woon-werkverkeer.

Effectory vond dat medewerkers hele dagen thuiswerken niet als prettig ervaren en zien flexplekken niet altijd zitten. Informatie-uitwisseling tussen collega's wordt minder positief beoordeeld en daalt van een 7,0 naar een 6,7. Medewerkers ervaren ook minder support: hulp aan collega's scoort in flexibel werkende organisaties een 6,9 tegen landelijk 7,7.

Ruigrok Netpanel voerde het Nationale Werkplekonderzoek uit in opdracht van newnews.nl, Primair Project en newDirections. Kop bij het bericht over het onderzoek: de werkomgeving is overspannen! De werknemer wil gewoon goed zijn werk kunnen doen in een prettige sfeer, maar krijgt hiervoor geen ruimte. In het onderzoek kiest 68 procent van de respondenten voor een vaste eigen werkplek in plaats van een flexibele werkplek. 47 procent vindt het belangrijk om de werkplek te kunnen personaliseren.

Opvallend
Wat opvalt, zijn de tegenstrijdige uitkomsten. Er worden stevige conclusies getrokken worden op basis van betrekkelijk mager onderzoeksmateriaal. In drie gevallen gaat het om enquêtes, in één geval (RSM/Erasmus Universiteit) over wetenschappelijk onderzoek, maar slechts bij één bedrijf. Verder valt de tamelijk eenzijdige berichtgeving op. Men is of heel positief, of enkel kritisch. Als je over het web surft, blijkt dit voor vrijwel alle berichtgeving over HNW te gelden.

Het Center for People and Buildings volgt de ontwikkelingen rond HNW met veel belangstelling. We zien dat veel organisaties overstappen of overwegen over te stappen op (een variant van) HNW. Het Nieuwe Werken is ontegeneggelijk hot. Als we kijken naar de redenen waarom men overstapt, valt dat ook goed te begrijpen. Er zijn namelijk veel argumenten pro. Om er een paar te noemen:

• HNW sluit aan op behoeften van de werknemer 2.0, de kenniswerker en de eisen die de netwerkeconomie aan organisaties stelt;
• aantrekkelijk werkgeverschap: binden, boeien en bezielen van medewerkers wordt met de krapper wordende arbeidsmarkt steeds belangrijker;
• verbetering balans werk-privé;
• de tevredenheid en betrokkenheid van medewerkers stijgt;
• het vertrouwen neemt toe en daarmee de samenwerking, flexibiliteit en veranderbereidheid;
• minder kortdurend verzuim, minder verloop en betere en beter gedragen besluiten;
• de klanttevredenheid neemt toe;
• de samenwerking, kennisdeling en creativiteit nemen toe en daarmee het innovatievermogen en de productiviteit;
• efficiëntiewinsten: m² omlaag, km omlaag, papierverbruik omlaag;
• betere afstemming intern tussen HRM, ICT, FM, Planning & Control;
• een representatiever werkomgeving;
• goed voor de 'carbon footprint'.

Wie wil dat nou niet?

Hoewel niet allemaal even zeker als in te boeken opbrengsten lijken ze 'ensemble' toch zeker hout te snijden. En - en dat is mooi - op korte termijn liggen in elk geval efficiëntiewinsten en het stempel 'Maatschappelijk Verantwoord Ondernemer' in het verschiet.

Tegengeluiden
In het enthousiasme over HNW lijkt informatie over de nadelen en risico's enigszins onder te sneeuwen. Toch zijn er ook tegengeluiden, zoals de onderzoeken van Effectory en Ruigrok Netpanel illustreren. Hierbij een aantal van de kanttekeningen die bij HNW geplaatst worden:

• HNW is niet gunstig voor de sociale cohesie;
• HNW is niet geschikt voor iedereen;
• het werk stopt nooit, altijd bereikbaar zijn, risico van overbelasting;
• eenzaamheid/vervreemding (bij vergaand doorvoeren van flexibel werken);
• veel mensen missen het sociale contact op het werk, volgens onderzoek dé belangrijkste arbeidssatisfier in ons land;
• een deel van de mensen kan vrijheid niet aan, wat kan leiden tot onderling wantrouwen;
• positie middenmanagement wordt lastig (waar is iedereen?) en veel weerstand bij deze groep;
• sturen op output is lastig;
• meer risico op stress vanwege onduidelijke afspraken.

Problemen die medewerkers ervaren met activiteitgerelateerd werken:

• concentratie omlaag, privacy omlaag, archivering omlaag;
  
• minder overzicht en controle -> risico nog meer bureaucratie;
• minder spontane ontmoetingen (die creativiteit stimuleren);
• achterblijvers worden zwaarder belast met adhoc-klussen;
• jonge medewerkers: leren van ervaren collega's staat onder druk;
• langdurig verzuim komt al een verrassing;
• invoering is complex, duurt lang (cultuuromslag -> jaren), is kostbaar en risicovol;
• toenemende leegstand in vastgoed: wie lost dit nu weer op?

Niet alleen zonneschijn
Het is dus niet alleen zonneschijn. Er zijn ook nadelen en risico's. Voor uitspraken over de langetermijneffecten van HNW is het nog (veel) te vroeg. Of Het Nieuwe Werken zijn naam gaat waarmaken, valt voorlopig nog niet te zeggen. Maatvoering, zorgvuldige invoering en adequate monitoring lijken in elk geval van belang.

Wilt u een overzicht (pdf) met de lusten en lasten van Het Nieuwe Werken: klik hier.

Wim Pullen is directeur van het kenniscentrum Center for People and Buildings in Delft.

Download als PDF  |    Stuur door per e-mail

Reageer op dit artikel

• Uw naam
• E-mailadres
• Uw vraag/opmerking
• Anti-spam controle

Meer over ICT

• Achtergrondartikelen
• Blogs
• Video
• Whitepapers
• Links

Meer Blogs

• ICT
• HR
• Facility

• De derde werkplek, een nieuw fenomeen?
• BYOD: laat duizend bloemen bloeien …
• Ervaring na 2 jaar stoppen met e-mail: het gaat om een hele nieuwe mindset #wqm #noemail
• Plaats- en tijdonafhankelijk werken, maar waar?!
• De vier vitamines V van HNW
• Thuiswerkplek
• HNW voor het mkb: werkt dat eigenlijk wel?
• Het gaat goed met Het Nieuwe Werken
• Het Nieuwe Werken met Powergel
• HNW, eindelijk een excuus om digitaal te gaan

4 juni, Utrecht
Het Nieuwe Werken; juist op het secetariaat 

5 juni 2013, Rotterdam
Werken in de cloud

18 juni 2013, Utrecht 
Effectiever werken met de iPad

20 juni, webinar (gratis)
‘De Virtuele Assistent'

4  juli, webinar (gratis)
Leidinggeven aan Het Nieuwe Werken 

 

Meer opleidingen

 

Unieke 5-daagse masterclass  startdatum 3 oktober 2013

In deze masterclasses wordt aandacht besteed aan alle aspecten van het nieuwe werken: de fysieke omgeving, de ICT-wereld, de gevolgen op het gebied van cultuur en leiderschap. Tenslotte wordt in de laatste masterclass ook ingegaan op het verander- en communicatietraject. Deze masterclass is bestemd voor project- en programmamanagers en voor hrm, communicatie, ict en facility management.

 

start: 3 oktober 2013 te Tilburg
Meer informatie of inschrijven

Werken kan leuker en effectiever als je online (samen) werkt. De mogelijkheden hiervoor zijn legio, maar wanneer gebruik je welke tool? En hoe gebruik je die optimaal? Hoe werk je veilig? En kun je effectief online vergaderen? Dat  leert u tijdens deze eendaagse training. 

5 juni 2013/BCN Rotterdam
Meer informatie/inschrijven

Wie Moneypenny zegt, zegt Het Nieuwe Werken. Sinds de start, op 1 april 2000, is Moneypenny uitgegroeid van een pionier in flexibel werken tot een vooraanstaand expert binnen het brede werkveld van Het Nieuwe Werken.

Moneypenny is opgericht door Marianne Sturman (1964), vanuit de overtuiging dat flexibele arbeidsoplossingen en het loslaten van het aloude principe van ‘werken op kantoor op vaste tijden’ ongekende kansen bieden voor medewerkers en werkgevers. Tel daar de technische toepassingen voor samenwerken op afstand bij op en het resultaat is: effectiever en efficiënter werken. 

De magazinespecial van Over Het Nieuwe Werken is voor de derde keer verschenen. Praktijkcases, achtergrondinformatie en tips wisselen elkaar af.

Bekijk de special hier digitaal of vraag hem gratis aan.

Elke twee weken een update over Het Nieuwe Werken in uw inbox?

Meld u aan voor de nieuwsbrief